Jaskinie Niebo i Piekło (czes. Nebe a Peklo) to jedna z bardziej tajemniczych, XIX-wiecznych „ozdób” Lednicko-Valtického areálu, umiejscowiona na niewielkiej wyspie Grottova tuż obok Akweduktu. Zbudowana z dużych, nieregularnych kamieni sztuczna grota, wyposażona niegdyś w kolorowe okna witrażowe rzucające niezwykłe wzory światła na surowe skalne ściany, do dziś robi wrażenie – choć od dawna można ją oglądać już wyłącznie z zewnątrz.
Historia jaskiń Niebo i Piekło
Obiekt powstał w pierwszych dekadach XIX wieku, mniej więcej równolegle z pobliskim Akweduktem, którego autorem był architekt Josef Hardtmuth. Nazwa „Piekło” (Peklo) odnosi się do właściwej jaskini – mrocznej, kamiennej groty o długości sięgającej blisko 50 metrów, zbudowanej z wtórnie wykorzystanych głazów i mniejszych kamieni, ułożonych w dwóch warstwach przy murowanej ścianie konstrukcyjnej. „Niebo” (Nebe) to z kolei kamienna brama znajdująca się na ścieżce prowadzącej w stronę Minaretu – jaśniejszy, otwarty kontrapunkt dla mrocznej groty, tworzący razem symboliczną parę przeciwieństw typową dla romantycznej estetyki ogrodów krajobrazowych. Wnętrze groty miało pierwotnie niewielkie okno wypełnione kolorowymi szybami, które przepuszczając światło, tworzyły na nieociosanych kamiennych ścianach niezwykłe, malarskie efekty świetlne – rozwiązanie unikalne nawet na tle innych „sztucznych ruin” epoki.
Co można zobaczyć
Kamienna architektura groty
Konstrukcja jaskini opiera się na dużym, półkolistym wejściu głównym oraz mniejszym, prostokątnym otworem na wyższej kondygnacji. Sposób ułożenia kamieni – celowo nieregularny, imitujący naturalne, dzikie skały – miał sprawiać wrażenie autentycznej, znalezionej w krajobrazie groty, a nie zaprojektowanej XIX-wiecznej konstrukcji ogrodowej.
Sąsiedztwo Akweduktu na wyspie Grottova
Grota tworzy razem z pobliskim Akweduktem oraz kamienną bramą Niebo spójną, malowniczą kompozycję krajobrazową na niewielkiej wyspie Grottova – jeden z bardziej klimatycznych zakątków zachodniej części parku, chętnie fotografowany zwłaszcza w kontraście światła i cienia padającego na kamienne ściany.
Jak zwiedzać?
Obecnie wnętrze jaskini Piekło jest niedostępne dla zwiedzających – obiekt można oglądać wyłącznie z zewnątrz, spacerując ścieżką prowadzącą wzdłuż Akweduktu w kierunku Minaretu. Mimo to warto zatrzymać się tu na chwilę, ponieważ to jedno z bardziej nietypowych miejsc parku, świetnie ilustrujące romantyczną modę na tworzenie sztucznych, „odnalezionych” ruin w krajobrazie ogrodowym. Obiekt objęty jest ochroną konserwatorską, dlatego zwiedzanie ogranicza się do podziwiania go z zewnątrz przez cały rok.
Jak dojechać?
Jaskinie Niebo i Piekło leżą na wyspie Grottova, w zachodniej części zamkowego parku w Lednicach, bezpośrednio przy Akwedukcie, na trasie prowadzącej od zamku w kierunku Minaretu. Najwygodniej dotrzeć tam pieszo lub rowerem alejami parkowymi, licząc od Placu Zamkowego około 20–30 minut spaceru. Dojazd samochodem możliwy jest jedynie do parkingów przy wjeździe do wsi.
Podsumowanie – romantyczna gra światła i kamienia
Jaskinie Niebo i Piekło to jeden z bardziej nietypowych, kameralnych akcentów Lednicko-Valtického areálu – połączenie dziewiętnastowiecznej mody na sztuczne ruiny z symboliką przeciwieństw dobra i zła, jasności i mroku. Choć dziś oglądane wyłącznie z zewnątrz, wciąż stanowią jeden z ciekawszych przystanków na trasie w kierunku Minaretu.
FAQ
Co oznaczają nazwy „Niebo” i „Piekło”?
„Piekło” to nazwa mrocznej, kamiennej groty, natomiast „Niebo” odnosi się do jaśniejszej, kamiennej bramy na ścieżce w kierunku Minaretu – razem tworzą symboliczną parę przeciwieństw typową dla romantycznych ogrodów.
Czy można wejść do wnętrza jaskini?
Obecnie wnętrze jest niedostępne dla zwiedzających – obiekt można oglądać jedynie z zewnątrz, ze względu na ochronę konserwatorską.
Kiedy powstały jaskinie Niebo i Piekło?
Obiekt zbudowano w pierwszych dekadach XIX wieku, mniej więcej równolegle z pobliskim Akweduktem, jako element tej samej romantycznej kompozycji krajobrazowej.
Bibliografia
- Jeskyně Nebe a Peklo v Lednici: Kudy z nudy
- Akvadukt a grotta (jeskyně Peklo), Lednice: Hrady.cz
- Jeskyně Nebe a Peklo, zámecký park Lednice: iTRAS.cz
