Palmiarnia w Lednicach, czyli zabytkowy skleník przylegający bezpośrednio do zamku, to jedna z najbardziej zaskakujących atrakcji Lednicko-Valtickiego Areału. Za żeliwno-szklaną fasadą, przypominającą wielkie wiktoriańskie hale wystawowe, kryje się bujna kolekcja roślin tropikalnych i subtropikalnych, wśród których dominują wysokie palmy sięgające niemal po szklany dach. Budowla, licząca ponad 1200 m² powierzchni i przekraczająca 7 metrów wysokości, była w połowie XIX wieku prawdziwym osiągnięciem inżynierskim i pozostaje nim po dziś dzień.
Historia Palmiarni w Lednicach
Obecny skleník powstał w latach 1843–1845 według projektu austriackiego architekta Georga (Jiříhego) Wingelmüllera, który zastąpił nim starszą, drewnianą orażerię istniejącą na tym miejscu od 1717 roku. Nowa konstrukcja, wykonana ze stali, żeliwa i szkła, była w swoim czasie uznawana za szczyt ówczesnej myśli technicznej – samonośna żeliwna konstrukcja pozwoliła na stworzenie wnętrza niemal całkowicie pozbawionego wewnętrznych podp8r, dzięki czemu światło mogło swobodnie docierać do roślinących wewnątrz roślin. Budowa kosztowała ówczesnego właściciela majątku, księcia Aloisa II Josefa Liechtensteina, sumę porównywaną do fortuny – według źródeł około 160 tysięcy złotych. Skleník powstawał równolegle z przebudową samego zamku w stylu angielskiego neogotyku, tworząc razem z nim spójny, reprezentacyjny zespół.
Co można zobaczyć
Żeliwna konstrukcja i architektura wnętrza
Budynek ma formę wydłużonej hali o długości około 92 metrów i szerokości około 13 metrów, przykrytej łukowym, przeszklonym dachem wspartym na ozdobnych żeliwnych kolumnach i żebrach. To właśnie ta lekka, ażurowa konstrukcja – rzadko spotykana w budowlach z połowy XIX wieku – stanowi odrębną wartość zabytkową obiektu, niezależnie od rosnących w nim roślin.
Kolekcja roślin egzotycznych
Wewnątrz rośnie bogata kolekcja gatunków tropikalnych i subtropikalnych – od okazałych palm, przez paprocie drzewiaste, po rośliny cytrusowe i inne gatunki wymagające ciepłego, wilgotnego mikroklimatu. Spacer wśród zieleni, przy dźwięku kapiącej wody i w kontraście z chłodniejszym powietrzem na zewnątrz, jest szczególnie atrakcyjny jesienią i zimą, gdy palmiarnia pozostaje jedną z niewielu „zielonych” atrakcji regionu dostępnych poza sezonem letnim.
Jak zwiedzać?
Skleník zwiedza się w ramach osobnego biletu, niezależnego od zwiedzania wnętrz samego zamku, co pozwala połączyć wizytę w palmiarni ze spacerem po parku bez konieczności rezerwowania pełnego oprowadzania po komnatach pałacowych. Wewnątrz panuje wysoka wilgotnoścć i temperatura, dlatego warto ubrać się „na cebulkę”, zwłaszcza zimą, gdy kontrast z zewnętrznym chłodem bywa duży. Ze względu na ograniczoną przestrzeń w szczycie sezonu mogą tworzyć się kolejki przy wejściu, więc warto zaplanować wizytę na godziny przedpołudniowe.
Jak dojechać?
Palmiarnia znajduje się tuż przy zamku w Lednicach, po jego południowo-wschodniej stronie, w bezpośrednim sąsiedztwie Placu Zamkowego – to jeden z pierwszych obiektów, jakie mija się, rozpoczynając zwiedzanie od centrum wsi. Dojazd samochodem prowadzi do parkingów przy wjeździe do Lednic lub w pobliżu placu zamkowego, skąd do wejścia do skleníku jest zaledwie kilka minut pieszo.
Podsumowanie – żeliwny cud botaniki przy zamku
Palmiarnia w Lednicach łączy w sobie historię inżynierii XIX wieku z bujną, egzotyczną roślinnością, tworząc atrakcję interesującą zarówno dla miłośników architektury, jaz i botaniki. To miejsce, które warto odwiedzić niezależnie od pory roku – latem jako chwilę wytchnienia w cieniu palm, zimą jako ciepła, zieloną wyspę pośród zimowego krajobrazu parku.
FAQ
Kiedy powstała palmiarnia przy zamku w Lednicach?
Obecny budynek skleníku wzniesiono w latach 1843–1845 według projektu architekta Georga Wingelmüllera, na miejscu starszej drewnianej oranżerii z 1717 roku.
Czy bilet do palmiarni jest wliczony w bilet do zamku?
Nie, zwiedzanie skleníku odbywa się zwykle na osobny bilet, niezależny od trasy zwiedzania komnat zamkowych, dlatego warto zaplanować oba zwiedzania osobno.
Jakie rośliny można zobaczyć w palmiarni?
Wnętrze wypełniają rośliny tropikalne i subtropikalne, przede wszystkim liczne gatunki palm, a także paprocie drzewiaste i inne rośliny wymagające ciepłego, wilgotnego klimatu.
Bibliografia
- Zámecký palmový skleník v Lednici: Kudy z nudy
- Skleník: Xámek Lednice
- Zámecký skleník v Lednici: Země Světa
