Dlaczego warto jeździć na rowerze po Morawach Południowych
- Krajobraz – winnice, wapienne wzgórza Palavy, stawy i rezerwaty przyrody sprawiają, że jazda jest tu przede wszystkim przyjemnością dla oczu, nie tylko sposobem przemieszczania się.
- Teren – łagodnie pofałdowany, z pojedynczymi podjazdami, ale bez wysokich gór – wysiłek na trasie w górę rekompensuje odpoczynek na zjeździe.
- Infrastruktura – gęsta sieć bezpiecznych, dobrze oznakowanych ścieżek rowerowych, w dużej części prowadzonych osobno od ruchu samochodowego, dzięki czemu można jeździć nimi także z dziećmi.
- Zasięg – trasy łączą się w jeden spójny system, dzięki czemu na rowerze można w zasadzie przejechać całe Morawy Południowe – dobra opcja dla jadących z sakwami. Jeśli ktoś woli krótkie, relaksujące pętle, też znajdzie coś dla siebie i nie będzie musiał wracać tą samą drogą.
- Klimat – to najcieplejszy region Czech, z warunkami sprzyjającymi uprawie winorośli, ale też długim sezonem na aktywny wypoczynek na świeżym powietrzu (kwiecień–październik).
- Bezpieczeństwo – w Czechach rower przypięty przy punkcie turystycznym można zasadniczo bezpiecznie zostawić, a ryzyko kradzieży jest relatywnie niskie.
Trasy rowerowe – szybki przegląd
Poniższa tabela pozwala szybko porównać opisane niżej trasy i wybrać tę, która pasuje do Waszych planów i kondycji.
| Trasa | Długość | Trudność | Nawierzchnia | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|
| Mikulovská vinařská stezka | ok. 86 km (pętla) | Łatwa/średnia (długa, bez dużych podjazdów) | asfalt, spokojne drogi lokalne | Rodziny, całodniowa wycieczka |
| Trasy Lichtensteinów (Lichtenštejnské stezky) | ok. 170 km sieci (103 km CZ + 70 km Austria) | Łatwa | asfalt, ścieżki parkowe | Rodziny z dziećmi, krótsze odcinki |
| Pętla Stará hora | 37 km | Średnia | asfalt, częściowo drogi polne | Miłośnicy wina i widoków |
| Wokół zbiorników Nové Mlýny | ok. 31 km | Łatwa (teren płaski) | ścieżki rowerowe, asfalt | Rodziny, obserwacje ptaków |
| Morawská vinná stezka – odcinek pod Palavą | fragment trasy liczącej w sumie 288 km | Trudna (strome podjazdy) | asfalt, momentami strome drogi | Doświadczeni rowerzyści |
| Cyklostezka Brno–Vídeň | 170 km (Brno – Wiedeń) | Łatwa (teren płaski) | ścieżki rowerowe, spokojne drogi | Wielodniowe wyprawy, cyklonomadzi |
Ścieżki, którymi polecamy się wybrać
1. Mikulovská vinařská stezka (Mikulovska Ścieżka Winna)
Licząca ok. 86 km pętla wokół Mikulova to najbardziej reprezentatywna trasa regionu – długa, ale niewymagająca (niewielka ilość podjazdów, w sumie ok. 100 m przewyższenia), więc poleca się ją wszystkim grupom rowerzystów, nawet mniej wprawionym. Prowadzi spokojnymi drogami gminnymi przez winnice, malownicze groble i brzegi zbiorników Nové Mlýny, a w Lednicach i Valticach łączy się z pozostałymi trasami regionu.
Co zobaczyć po drodze: kolonię piwnic winiarskich w Březí, zabytkowy kościół w Novosedlicach, stanowisko archeologiczne w Dolních Věstonicích (skąd pochodzi słynna Wenus z Věstonic), barokową wieś Pavlov oraz zamek Janohrad na terenie Lednicko-valtickiego areálu.
Mapa trasy: szczegółowa mapa i opis (cyklo.jizni-morava.cz) · zobacz okolicę trasy na mapy.cz
2. Trasy Lichtensteinów (Lichtenštejnské stezky)
Sieć tras łącząca dawne posiadłości rodu Liechtensteinów – przede wszystkim pałace w Valticach i Lednicach oraz miasto Břeclav. W Czechach liczy łącznie 103 km, a dzięki połączeniu z siecią po drugiej stronie granicy cykliści mają do dyspozycji dodatkowe 70 km tras w Austrii (granicę można przekroczyć w Valticach lub w Postornej koło Břeclavia). Sieć podzielona jest na kilka oznakowanych odcinków, m.in. trasę lichtensteinowską po stronie morawskiej (ok. 39 km), pętlę valticką (ok. 18 km) czy odcinek prowadzący w stronę Palavy (ok. 25 km).
Co zobaczyć po drodze: zamek w Valticach z kolumnadą Reistna, zespół pałacowo-parkowy w Lednicach z Minaretem i Janovým hradem, stawy lednickie oraz staw Nesyt.
To najbardziej rodzinny wariant z całej listy – ścieżki są w większości oddzielone od ruchu samochodowego i prowadzą przez park, więc świetnie nadają się na krótszą wycieczkę z małymi dziećmi.
Mapa trasy: oficjalna strona tras (lichtenstejnske-stezky.cz) · zobacz okolicę trasy na mapy.cz
3. Pętla Stará hora (Cyklistický okruh Stará hora)
37-kilometrowa pętla prowadząca przez stepowe zbocza i stare winnice na zachód od Mikulova, zaczynająca i kończąca się w tym mieście. Trasa łączy się z 3,5-kilometrową ścieżką dydaktyczną z 14 przystankami poświęconymi historii i współczesności lokalnego winiarstwa – warto zsiąść na chwilę z roweru i ją przejść.
Co zobaczyć po drodze: ekologiczne winnice (m.in. winnicę Marcinčák), tradycyjne piwnice winiarskie w Novosedlicach i Mikulovie oraz charakterystyczny stepowy krajobraz doliny Dyje.
Mapa trasy: ścieżka dydaktyczna Stará hora (starahora.cz) · zobacz okolicę trasy na mapy.cz
4. Trasa wokół zbiorników Nové Mlýny
Licząca ok. 31 km, niemal całkowicie płaska pętla (tylko ok. 47 m przewyższenia) wokół trzech zbiorników na Dyi – idealna na spokojne popołudnie, także z dziećmi lub na rowerze z przyczepką. W razie potrzeby trasę można skrócić i objechać tylko jeden ze zbiorników.
Co zobaczyć po drodze: Dolní Dunajovice – największą gminę winiarską w Czechach, stanowisko archeologiczne w Dolních Věstonicích, rezerwat przyrody Plačkův les u ujścia Šatavy, rzymskie stanowisko wojskowe Hradisko oraz baseny termalne w Pasohlávkach. Okolice zbiorników to też jedno z lepszych miejsc w regionie do obserwacji ptaków wodnych.
Mapa trasy: opis trasy (uzasnamorava.cz) · zobacz okolicę trasy na mapy.cz
5. Morawská vinná stezka – odcinek pod Palavą
Morawská vinná stezka to licząca w sumie 288 km (ok. 2300 m przewyższenia) długodystansowa trasa prowadząca przez całe południowe Morawy. Przez Palavę i okolice Mikulova przebiega tylko jej fragment, ale jest to jeden z trudniejszych i zarazem najbardziej widokowych odcinków całej trasy – ścieżka wspina się wysoko na zbocza wzgórz, skąd rozciągają się jedne z najlepszych panoram w regionie.
Co zobaczyć po drodze: widok na Stołową Górę z ruinami zamku Sirotčí hrádek, ruiny zamku Děvičky nad Pavlovem, malownicze Klentnice oraz rezerwat przyrody Pouzdřanská step. Ten odcinek polecamy wprawnym rowerzystom gotowym na solidną dawkę podjazdów w zamian za najlepsze widoki na Morawach.
Mapa trasy: szczegółowa mapa i opis (cyklo.jizni-morava.cz) · zobacz okolicę trasy na mapy.cz
6. Cyklostezka Brno–Vídeň (Brno–Wiedeń)
Licząca niemal 170 km trasa łącząca Brno z Wiedniem to świetna opcja dla tych, którzy chcą zobaczyć region w ramach dłuższej, wielodniowej wyprawy. Trasa prowadzi łagodnym, niemal płaskim terenem, głównie spokojnymi drogami z dala od ruchliwych szos, więc nadaje się także dla początkujących i osób starszych.
Co zobaczyć po drodze: Židlochovice, kąpielisko termalne i zbiorniki w Pasohlávkach, Nový Přerov, a po przekroczeniu granicy w Hevlínie/Laa an der Thaya dalej przez austriacki region winiarski Weinviertel aż do Wiednia. To naturalne przedłużenie tras opisanych wyżej dla tych, którzy z Brna chcą dojechać rowerem aż do stolicy Austrii.
Mapa trasy: oficjalna strona trasy (brnoviden.cz) · zobacz okolicę trasy na mapy.cz
Mapy i nawigacja – jak korzystać z mapy.cz
Mapy.cz (mapy.com) to najlepsza czeska aplikacja mapowa dla rowerzystów – w warstwie turystycznej pokazuje wszystkie oznakowane cyklotrasy wraz z ich numeracją, a do tego oferuje plan trasy dopasowany do roweru szosowego lub górskiego, tryb offline (przydatny w rejonach ze słabym zasięgiem) oraz aplikację mobilną na Androida i iOS.
Przy każdej z tras powyżej znajdziecie link otwierający okolicę danej ścieżki bezpośrednio na mapy.cz. Jeśli chcecie samodzielnie wyznaczyć trasę między dwoma punktami, wystarczy w aplikacji mapy.cz (lub na stronie mapy.com) skorzystać z opcji „Trasa” i wybrać tryb roweru szosowego (bike_road) lub górskiego (bike_mountain) – aplikacja poprowadzi Was po istniejących ścieżkach i drogach o niskim natężeniu ruchu.
Trasy według poziomu trudności
- Rodzinne, bez większych podjazdów: Trasy Lichtensteinów, wokół zbiorników Nové Mlýny, Cyklostezka Brno–Vídeň.
- Średnio wymagające: Mikulovská vinařská stezka (długa, ale płaska), pętla Stará hora.
- Wymagające, z podjazdami: odcinek Morawskiej trasy winnej pod Palavą.
- Wielodniowe, długodystansowe: Cyklostezka Brno–Vídeň, pełna Morawská vinná stezka (288 km).
Praktyczne informacje dla rowerzystów
- Oznakowanie tras – czeskie trasy rowerowe są oznaczone czerwonymi tabliczkami z numerem trasy, na wzór znanego z pieszych szlaków systemu KČT. Numer trasy widoczny na tabliczce odpowiada numeracji na mapy.cz, co bardzo ułatwia nawigację bez elektroniki.
- Kiedy jechać – najlepszy sezon to kwiecień–październik. Maj–czerwiec i wrzesień oferują najprzyjemniejsze temperatury, natomiast okres winobrania (wrzesień) to dodatkowa atrakcja przy trasach winiarskich.
- Wypożyczenie roweru – rowery (w tym elektryczne) można wypożyczyć w większości turystycznych miejscowości regionu, m.in. w Mikulovie, Lednicach, Valticach i Brnie – warto zarezerwować z wyprzedzeniem w sezonie wysokim.
- Przewóz roweru pociągiem – czeskie pociągi regionalne (w tym linie łączące Brno, Břeclav, Mikulov i Znojmo) w większości mają wydzielone miejsce na rowery za dodatkową, niewielką opłatą – to wygodny sposób, by dojechać w jedną stronę trasy i wrócić inną.
- Co zabrać – dużo wody (latem trasy prowadzą przez odsłonięte, słoneczne winnice), zestaw naprawczy, offline’ową mapę w telefonie (np. mapy.cz) oraz kask.
- Bezpieczeństwo – większość tras prowadzi z dala od ruchu samochodowego, a przypięty rower przy punkcie turystycznym można zasadniczo bezpiecznie zostawić bez nadzoru.
Najczęściej zadawane pytania
Czy trasy rowerowe na Morawach są odpowiednie dla dzieci?
Tak – trasy takie jak sieć Lichtensteinów w Lednicko-valtickim areálu czy pętla wokół zbiorników Nové Mlýny prowadzą w większości osobnymi ścieżkami, z dala od ruchu samochodowego, i mają płaski profil, więc świetnie nadają się na rodzinną wycieczkę.
Czy trzeba znać czeski, żeby korzystać z mapy.cz?
Nie – aplikację i stronę mapy.com można przełączyć na kilka języków, w tym polski, a numeracja i oznakowanie tras w terenie są uniwersalne i czytelne niezależnie od języka.
Gdzie wypożyczyć rower na Morawach?
Wypożyczalnie (w tym rowerów elektrycznych) znajdziecie w większości turystycznych miejscowości regionu, m.in. w Mikulovie, Lednicach, Valticach i Brnie. W sezonie letnim warto zarezerwować rower z wyprzedzeniem.
Czy można przewieźć rower pociągiem w Czechach?
Tak, większość pociągów regionalnych w tym rejonie (m.in. na trasach Brno–Břeclav–Mikulov i Brno–Znojmo) ma miejsce na rowery za niewielką dopłatą, co pozwala łatwo zaplanować trasę jednokierunkową.
Kiedy jest najlepsza pora na rowerową wycieczkę po Morawach?
Sezon trwa od kwietnia do października. Najprzyjemniejsze warunki panują w maju, czerwcu i wrześniu, a wrzesień dodatkowo pozwala trafić na winobranie przy trasach prowadzących przez winnice.
Dokładne mapy i opisy wszystkich tras regionu znajdziecie też zbiorczo tutaj: mapy tras rowerowych (cyklo.jizni-morava.cz).
