Park Krajobrazowy Lednicko-Valtický to serce Lednicko-Valtickiego Areału – wpisanego na listę UNESCO kompleksu krajobrazowego rozciągającego się między wsią Lednice a miastem Valtice na południu Moraw. Jego powierzchnia przekracza 280 km², co czyni go największym w pełni zaplanowanym i celowo ukształtowanym przez człowieka krajobrazem w Europie. Przez ponad dwa stulecia ród Liechtensteinów zamieniał tutejsze lasy, mokradła i pola w romantyczny ogród pełen zamków, pawilonów, alej i sztucznych ruin. Dziś to miejsce spacerów, przejażdżek rowerowych, rejsów łodzią i wypraw konnym powozem – idealne na cały dzień zwiedzania z dala od miejskiego zgiełku.

Historia Parku Krajobrazowego Lednicko-Valtický

Ziemie wokół Lednic i Valtic należały do rodu Liechtensteinów niemal nieprzerwanie od XIII wieku, jednak to, co dziś oglądają turyści, powstało głównie na przełomie XVIII i XIX wieku oraz w kolejnych dekadach XIX stulecia. Książęta Alois I Josef, a po nim Jan I Josef Liechtenstein, zapragnęli stworzyć rezydencję na wzór angielskich parków krajobrazowych, łączących naturalistyczną kompozycję zieleni z klasycystycznymi i neogotyckimi budowlami o charakterze romantycznym. Nad projektem pracowali kolejno wybitni architekci związani z rodem: Josef Hardtmuth, autor m.in. minaretu i Janowego Grodu, Josef Kornhäusel, twórca Świątyni Apollina i Pałacyku Rybniczego, oraz Jiří (Georg) Wingelmüller, który zaprojektował m.in. neogotycki zamek w Lednicach i przebudował Mauretański Wodociąg. W efekcie powstał unikalny w skali kontynentu zespół, w którym architektura, hydrotechnika i sztuka ogrodowa tworzą spójną całość. W 1996 roku UNESCO wpisało Lednicko-Valtický areál na Listę Światowego Dziedzictwa, doceniając go jako wybitny przykład świadomego, celowego kształtowania krajobrazu kulturowego na ogromną skalę.

Co warto zobaczyć

Dwa zamki i sieć romantycznych budowli

Oś parku wyznaczają dwie rezydencje – neogotycki zamek w Lednicach i barokowy pałac w Valticach – połączone niegdyś alejami i osiami widokowymi. Pomiędzy nimi rozsiane są dziesiątki mniejszych obiektów: 60-metrowy Minaret, klasycystyczna Świątynia Apollina, pawilon Trzech Gracji, imitująca średniowieczną warownię budowla Janowego Grodu, rzymski w formie Akwedukt czy niewielki, upamiętniający pokój w Campo Formio Obelisk zwany Facką. Każdy z nich pełnił inną funkcję – od punktu widokowego, przez miejsce polowań, po romantyczną dekorację krajobrazu.

Stawy, aleje i kompozycje roślinne

Charakterystycznym elementem parku jest system stawów rybnych, pozostałość dawnych łęgów nadrzecznych Dyi, a także kilometry alej lipowych, dębowych i platanowych prowadzących od jednej atrakcji do drugiej. W parku rosną także pojedyncze okazałe drzewa – pomniki przyrody, oraz starannie zaprojektowane polany i punkty widokowe otwierające perspektywy na kolejne budowle. To właśnie ta gra perspektyw, typowa dla angielskich ogrodów krajobrazowych, była zamierzonym efektem twórców parku.

Jak zwiedzać?

Sam park jest ogólnodostępny i wstęp na jego teren jest bezpłatny – opłaca się jedynie wejście do wnętrz poszczególnych obiektów (zamków, minaretu, skleníku). Ze względu na skalę założenia najwygodniej zwiedzać go pieszo wybranymi trasami (oznakowanymi kolorami: zieloną, czerwoną i żółtą), rowerem po licznych ścieżkach, bądź łącząc spacer z rejsem łodzią po stawach i Starej Dyi oraz przejażdżką bryczką. Warto zaplanować na zwiedzanie co najmniej cały dzień, zabrać wygodne obuwie, wodę i – w sezonie letnim – ochronę przeciwsłoneczną, ponieważ znaczna część tras biegnie przez otwarty teren. Większość atrakcji jest dostępna sezonowo, zwykle od kwietnia do października, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia poszczególnych obiektów.

Jak dojechać?

Lednice leży w kraju południowomorawskim, około 50 km na południe od Brna i około 8 km od Břeclavi. Z Brna najwygodniej dojechać drogą nr 52/S1 w kierunku Mikulova, a następnie lokalnymi drogami przez Valtice do Lednic. Do Lednic i Břeclavi kursują również pociągi i autobusy, a w sezonie letnim popularna jest także nostalgiczna kolej lokalna z Břeclavi. Parkingi dla samochodów znajdują się przy wjeździe do wsi oraz w pobliżu Placu Zamkowego, skąd rozpoczyna się większość tras spacerowych po parku.

Podsumowanie – największy park krajobrazowy Europy

Park Krajobrazowy Lednicko-Valtický to nie pojedyncza atrakcja, lecz cały świat romantycznych budowli, stawów i alej rozłożony na obszarze wielokrotnie przewyższającym typowe parki pałacowe. Jego unikalność doceniło UNESCO, a dla odwiedzających jest to miejsce, w którym można spędzić cały dzień, przechodząc od zamku, przez minaret, aż po leśne kaplice i sztuczne ruiny, nie opuszczając przy tym jednego, spójnie zaprojektowanego krajobrazu.

FAQ

Czy wstęp do parku krajobrazowego jest płatny?

Nie, spacer po samym parku jest bezpłatny. Opłaty pobierane są jedynie za zwiedzanie wnętrz poszczególnych obiektów, takich jak zamek w Lednicach, minaret, skleník czy niektóre pawilony.

Ile czasu potrzeba na zwiedzenie całego parku?

Ze względu na skalę założenia (ponad 280 km²) pełne poznanie parku wymaga co najmniej całego dnia, a entuzjaści architektury i przyrody często wracają na kolejne wycieczki, by dotrzeć do bardziej odległych obiektów, jak Janów Gród czy Nowy Dwór.

Czy park jest dostępny przez cały rok?

Teren parku można zwiedzać przez cały rok, jednak większość atrakcji – wnętrza zamków, minaret, rejsy łodzią – funkcjonuje sezonowo, zwykle od kwietnia do października, z ograniczoną ofertą poza sezonem.

Bibliografia

  1. Lednicko-valtický areál – největší areál krajiny plánovitě utvářené člověkem: Kudy z nudy
  2. Lednicko-valtický areál – Představení: České dědictví UNESCO
  3. Lednicko-valtický areál, UNESCO – světové dědictví: VisitCzechRepublic.cz