Wina morawskie są oznaczone w specyficzny sposób, wzorowany na nazewnictwie germańskim. Specyfika ich oznaczeń opiera się o pomiar ilości cukru w moszczu gron w momencie zbiorów, nie natomiast w efekcie finalnym powstałego wina. Oznaczenia win morawskich są zatem efektem mierzenia poziomu cukru w odmianach winogron, dokonywanym podczas zbiorów.

Nazewnictwo szczepów winogron

Na Morawach uprawianych jest 27 szczepów czerwonych i 34 szczepy białe. Są to gatunki winogron, występujące zarówno powszechnie, jak i tylko w tym rejonie. Każdy ze szczepów posiada własne nazewnictwo, zgodne z VOC (vína origínali certifikate) jak np.:

  • Saugvinon to Saugvinon blanc,
  • Ryzlink rýnský to Riesling (reński),
  • Rulandské bílé to Pinot blanc,
  • Rulandské šedé to Pinot gris,
  • Rulandské modré to Pinot noir,
  • Veltlínské zelené to Grüner Veltliner,
  • Frankovka to inaczej Blaufränkisch,
  • Tramín červený to Gewürztraminer.

Odmiany, takie jak André, Cabernet Moravia, Pálava, Muškát moravský i Lena to odmiany regionalne — endemiczne i występują jedynie na Morawach.

Oznaczenia smaku wina

W 2009 roku wprowadzono romański system apelacji win, równolegle do germańskiego. W zakresie oznaczeń, stosowanych dla win morawskich mamy do czynienia z nazewnictwem:

  • suché — wina wytrawne,
  • polosuché — wina półwytrawne,
  • polosladké — wina półsłodkie,
  • sladké — wina słodkie.

Wina morawskie produkowane są z uwzględnieniem obowiązujących, wysokich wymagań jakościowych, weryfikowanych zarówno podczas uprawy winorośli, zbiorów, jak i procesu produkcji. Każdy etap podlega kontroli państwowej inspekcji, co sprawia, że powstałe wina prezentują niezmienną, najwyższą jakość.

Koncesje producentom przyznaje zrzeszenie winiarzy, co znacznie upraszcza proces jej uzyskania, będący ukłonem w stronę producentów, jak i konsumentów. Najwyższej jakości wina czeskie w swoich oznaczeniach różnią się tym, że przyznane nazewnictwo określa ilość cukru resztkowego, którego poziom sprawdzany jest w momencie zbiorów.

Warto zapoznać się z oznaczeniami niezależnie od swojego poziomu wiedzy na temat win i rozpoznawać je po nazwach, które nieczęsto podobne są do swoich znanych odpowiedników lub konkurentów.

Profile najważniejszych szczepów – co wybrać na degustację

Poniżej krótki przewodnik po najważniejszych odmianach uprawianych na Morawach – ich charakterze smakowym i podpowiedzi, do czego warto je podawać. To dobry punkt wyjścia, jeśli stoicie przed kartą win w winiarni i nie wiecie, co wybrać.

Białe wina wytrawne i półwytrawne

  • Ryzlink rýnský (Riesling reński) – wysoka kwasowość, nuty cytrusów, brzoskwini i minerałów. Świetny do ryb, owoców morza i dań kuchni azjatyckiej.
  • Veltlínské zelené (Grüner Veltliner) – wytrawne, pieprzno-ziołowe nuty z posmakiem zielonego jabłka. Klasyka do białego mięsa i lekkich dań warzywnych.
  • Sauvignon – aromatyczne, z nutami agrestu, bzu i świeżo skoszonej trawy. Dobrze komponuje się z kozim serem i sałatkami.
  • Rulandské bílé (Pinot blanc) – łagodne, o delikatnych nutach jabłka i migdałów, uniwersalne do dań kuchni środkowoeuropejskiej.

Białe wina aromatyczne i półsłodkie

  • Rulandské šedé (Pinot gris) – pełniejsze w smaku, z nutami suszonych owoców i miodu. Pasuje do dań na bazie drobiu w kremowych sosach.
  • Tramín červený (Gewürztraminer) – bardzo aromatyczne, korzenno-różane, czasem z nutą liczi. Świetnie równoważy pikantną kuchnię azjatycką.
  • Pálava – morawska odmiana lokalna (krzyżówka Tramínu czerwonego z Müllerem Thurgau), kwiatowo-miodowa, z egzotycznym aromatem. Warto jej szukać, bo poza Morawami praktycznie nie występuje – to jeden z najlepszych „lokalnych” prezentów do przywiezienia.
  • Muškát moravský – kolejna odmiana endemiczna, intensywnie aromatyczna, kwiatowo-muszkatołowa. Dobra jako wino na aperitif.

Wina czerwone i różowe

  • Frankovka (Blaufränkisch) – najpopularniejszy czerwony szczep na Morawach, pełne taniny, nuty wiśni i przypraw. Dobrze pasuje do grillowanego mięsa.
  • Rulandské modré (Pinot noir) – lżejsze, eleganckie, z nutami czerwonych owoców. Uniwersalne wino do wytrawnych serów.
  • Modrý Portugal (Portugieser) – lekkie, owocowe, często pite lekko schłodzone latem.
  • André i Cabernet Moravia – kolejne odmiany endemiczne, warte spróbowania jeśli szukacie czegoś, czego nie znajdziecie poza regionem.

Więcej o oficjalnych regionach produkcji tych win znajdziecie na stronie Apelacje winiarskie w regionie Morawy, a o historii i praktycznych wskazówkach na temat winobrania – na stronie głównej Morawskie Wino.