Valtice są jedną z dwóch głównych bram do Lednicko-Valtickiego areału – najrozleglejszego celowo zaprojektowanego krajobrazu kulturowego w Europie, wpisanego w 1996 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. O ile Lednice kojarzą się przede wszystkim z romantycznym zamkiem i minaretem nad stawami, o tyle Valtice stanowią naturalny punkt wyjścia do zwiedzania południowej, bardziej leśnej i winiarskiej części tego wyjątkowego założenia, obejmującej między innymi Rendez-vous, kolumnadę na Rajstnie i kaplicę świętego Huberta.
Historia krajobrazu od strony Valtic
Krajobraz Lednicko-Valticki powstawał przez blisko trzysta lat z woli rodu Liechtensteinów, którzy od średniowiecza władali zarówno Valticami, jak i Lednicami, traktując oba miasta jako dwa bieguny jednego, spójnego założenia rezydencjonalno-parkowego. Symbolicznym elementem łączącym obie miejscowości jest Bezručova alej, licząca kilkanaście kilometrów aleja lipowa założona w 1715 roku, która do dziś stanowi jedną z najbardziej charakterystycznych osi widokowych całego regionu. Podczas gdy Lednice rozwijały się wokół zamku i systemu stawów rybnych, to właśnie w okolicach Valtic powstała większość obiektów związanych z polowaniami i reprezentacją na świeżym powietrzu – Rendez-vous, kolumnada na Rajstnie oraz kaplica świętego Huberta w Boříim Lesie. Całość areału zajmuje ponad dwieście osiemdziesiąt kilometrów kwadratowych i obejmuje, poza dwoma głównymi zamkami, kilkanaście mniejszych budowli ozdobnych zwanych saletami, sztucznie założone lasy, stawy oraz fragmenty lasów łęgowych wzdłuż rzeki Dyi. Od 2003 roku obszar wchodzi też w skład Rezerwatu Biosfery Dolní Morava, co podkreśla jego znaczenie przyrodnicze, niezależnie od walorów architektonicznych.
Co można zobaczyć
Południowa, leśna część areału
Od strony Valtic krajobraz kulturowy ma zdecydowanie bardziej leśny i myśliwski charakter niż od strony Lednic. To tutaj skupiają się obiekty związane z dawnymi polowaniami książąt Liechtenstein – Rendez-vous, kaplica świętego Huberta oraz Katzelsdorfský zámeček, których zwiedzanie najlepiej łączyć w jedną, kilkugodzinną trasę pieszą lub rowerową.
Winnice i tarasy widokowe
W bezpośrednim sąsiedztwie Valtic krajobraz areału przenika się z winnicami, tworząc charakterystyczny, falisty pejzaż wzgórz porośniętych winoroślą. Kolumnada na Rajstnie stanowi najlepszy punkt, z którego można ogarnąć wzrokiem całość tego winiarsko-parkowego krajobrazu, sięgającego aż po granicę z Austrią.
Sieć szlaków łączących Valtice z Lednicami
Region oferuje pięć głównych, znakowanych szlaków turystycznych, które umożliwiają dotarcie z Valtic zarówno do Lednic, jak i do pomniejszych obiektów areału. Wiele z nich prowadzi malowniczą Bezručovą alejí, co czyni przejście lub przejazd rowerowy między oboma miastami samodzielną atrakcją turystyczną.
Jak zwiedzać?
Zwiedzanie krajobrazu kulturowego od strony Valtic najlepiej zaplanować jako jedno- lub dwudniową wycieczkę pieszą lub rowerową, łączącą kilka mniejszych obiektów w jedną trasę. Sezon turystyczny trwa zwykle od kwietnia do października, gdy poszczególne saletę są otwarte dla zwiedzających, choć same szlaki i krajobraz dostępne są przez cały rok. Warto zaopatrzyć się w mapę turystyczną regionu lub aplikację z oznaczonymi trasami, ponieważ obszar jest rozległy, a odległości między poszczególnymi punktami mogą sięgać kilku, a nawet kilkunastu kilometrów. Rower jest zdecydowanie najwygodniejszym środkiem transportu po całym areale, natomiast piesze wędrówki lepiej sprawdzają się przy zwiedzaniu bliższych okolic samych Valtic.
Jak dojechać?
Valtice, jako jedna z dwóch głównych bram do krajobrazu kulturowego, są łatwo dostępne samochodem, autobusem z Břeclavi oraz siecią tras rowerowych łączących region z Lednicami, Mikulovem i przejściami granicznymi do Austrii. Z centrum miasteczka odchodzą znakowane szlaki prowadzące do wszystkich głównych obiektów areału po stronie południowej, a rowerem można w ciągu jednego dnia dotrzeć również do Lednic, oddalonych o kilkanaście kilometrów.
Podsumowanie – Valtice jako brama do krajobrazu UNESCO
Choć Lednicko-Valticki areał najczęściej kojarzony jest z zamkiem w Lednicach, to właśnie z Valtic najwygodniej wyruszyć do jego bardziej leśnej, winiarskiej i myśliwskiej części. Rendez-vous, kolumnada na Rajstnie i kaplica świętego Huberta tworzą razem trasę, która pozwala poznać zupełnie inne, mniej oczywiste oblicze tego wyjątkowego, zaprojektowanego krajobrazu.
FAQ
Czym różni się zwiedzanie areału od strony Valtic od zwiedzania od strony Lednic?
Od strony Valtic dominują obiekty leśne i myśliwskie oraz winnice, podczas gdy od strony Lednic krajobraz koncentruje się wokół zamku i systemu stawów rybnych.
Ile czasu zajmuje dotarcie rowerem z Valtic do Lednic?
W zależności od wybranej trasy i tempa jazdy, przejazd zajmuje zazwyczaj od jednej do dwóch godzin, głównie malowniczą Bezručovą alejí.
Czy zwiedzanie krajobrazu kulturowego jest płatne?
Sam krajobraz i szlaki są ogólnodostępne bezpłatnie, natomiast wstęp do poszczególnych obiektów, takich jak zamki czy niektóre salety, wymaga zwykle wykupienia biletu.
Bibliografia
- Informacje o krajobrazie Lednicko-valtickim: Národní památkový ústav
- Opis atrakcji i szlaków: Kudy z nudy
- Cykloturystyka w areale: Oficiální stránky města Valtice
