W samym sercu Lednicko-Valtickiego krajobrazu kulturowego, w otoczeniu winnic i parkowej zieleni, rozciąga się Ogród Ziołowy Lu & Tiree Chmelar w Valticach, znany też lokalnie po prostu jako Herbář. To pierwszy w Czechach ogród pokazowy prowadzony w duchu naturalnej pielęgnacji roślin, w którym można poznać ponad trzysta gatunków ziół – od kulinarnych, przez lecznicze, po barwierskie i mityczne. To miejsce równie chętnie odwiedzane przez pasjonatów ziołolecznictwa, jak i rodziny z dziećmi szukające spokojnej, zielonej przystani.
Historia ogrodu
Ogród zaczęto zakładać w 2004 roku z inicjatywy amerykańskiego małżeństwa, Tiree i Lubomíra Chmelarów, którzy postanowili stworzyć w Valticach miejsce łączące wiedzę botaniczną z pielęgnacją ziół w sposób maksymalnie zbliżony do naturalnego. Niestety Tiree Chmelarová zmarła jeszcze przed otwarciem ogrodu dla zwiedzających, dlatego od 2017 roku obiekt nosi imiona obojga małżonków jako wyraz pamięci o współzałożycielce. Ogród określany jest jako pierwszy w Czechach pokazowy ogród prowadzony w duchu naturalnej pielęgnacji, co oznacza rezygnację z chemicznych środków ochrony roślin na rzecz metod tradycyjnych i przyjaznych środowisku. Z czasem miejsce to stało się jednym z ulubionych przystanków turystów zwiedzających Lednicko-Valticki areał, oferując zupełnie inny, bardziej kameralny i zmysłowy sposób poznawania regionu niż wielkie zamki czy monumentalne salety.
Co można zobaczyć
Ponad trzysta gatunków ziół
Ogród podzielony jest na tematyczne rabaty prezentujące zioła kulinarne, lecznicze, afrodyzjaki, rośliny barwierskie oraz gatunki znane z mitologii i dawnych wierzeń ludowych. Ścieżki edukacyjne prowadzą między poszczególnymi sekcjami, a przy roślinach umieszczono opisy ich zastosowań w kuchni, aromaterapii i medycynie naturalnej.
Strefy zmysłowe i edukacyjne
Wiele rabat zaprojektowano tak, by angażować różne zmysły – zapach, dotyk, a nawet smak, w przypadku ziół jadalnych udostępnionych do degustacji. To podejście czyni ogród szczególnie atrakcyjnym dla dzieci, które mogą poznawać rośliny w sposób praktyczny, a nie wyłącznie wzrokowy.
Strefa rodzinna i warsztaty
Dla najmłodszych przygotowano piaskownicę oraz wypożyczalnię koców piknikowych, parasoli i gier, dzięki czemu wizyta może przerodzić się w dłuższy, rodzinny odpoczynek. Ogród organizuje też okazjonalne warsztaty, na przykład malowania roślinami czy inne zajęcia edukacyjne związane z tematyką ziołową.
Jak zwiedzać?
Ogród czynny jest sezonowo, głównie od wiosny do wczesnej jesieni, gdy rośliny są w pełni rozkwitu i najbardziej efektowne wizualnie oraz zapachowo. Warto zaplanować wizytę na godzinę lub dłużej, szczególnie jeśli towarzyszą nam dzieci korzystające z piaskownicy i wypożyczonych gier. Najlepszą porą na spacer jest przedpołudnie lub późne popołudnie, gdy zapachy ziół są najintensywniejsze, a upał mniej dokuczliwy. Warto zabrać ze sobą aparat lub telefon do zdjęć, ponieważ kompozycje rabat zmieniają się w zależności od pory roku, a każda wizyta może wyglądać nieco inaczej.
Jak dojechać?
Ogród Ziołowy leży w niewielkiej odległości od centrum Valtic, w obrębie Lednicko-Valtickiego krajobrazu kulturowego, co pozwala łatwo połączyć jego zwiedzanie ze spacerem po samym mieście lub okolicznych winnicach. Dojazd samochodem prowadzi do pobliskiego parkingu, a pieszo lub rowerem z rynku Valtic dotarcie zajmuje zwykle kilkanaście minut.
Podsumowanie – zielona i pachnąca strona Valtic
Ogród Ziołowy w Valticach to doskonała propozycja dla tych, którzy po zwiedzaniu zamków i winnic chcą zwolnić tempo i odkryć bardziej kameralną, zmysłową stronę regionu. Ponad trzysta gatunków roślin, tematyczne rabaty i rodzinna atmosfera sprawiają, że to miejsce równie chętnie odwiedzają dorośli pasjonaci ziół, jak i najmłodsi odkrywcy.
FAQ
Ile gatunków roślin można zobaczyć w ogrodzie?
Ogród prezentuje ponad trzysta gatunków ziół, podzielonych tematycznie na rośliny kulinarne, lecznicze, barwierskie i inne.
Czy ogród jest odpowiedni dla dzieci?
Tak, dla najmłodszych przygotowano piaskownicę oraz wypożyczalnię koców i gier, a same ścieżki edukacyjne angażują różne zmysły, co czyni wizytę atrakcyjną również dla dzieci.
Skąd wzięła się nazwa Lu i Tiree w nazwie ogrodu?
To imiona założycieli ogrodu, amerykańskiego małżeństwa Lubomíra i Tiree Chmelarów, którzy zapoczątkowali jego powstanie w 2004 roku.
Bibliografia
- Historia i opis ogrodu: Kudy z nudy
- Strona oficjalna ogrodu: Bylinková zahrada Valtice
- Ogród ziołowy – dziedzictwo UNESCO: České dědictví UNESCO
