Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny to najważniejsza świątynia Valtic i jedna z największych barokowych budowli sakralnych na południowej Morawie. Jego potężna bryła, licząca niemal pięćdziesiąt metrów długości, dominuje nad południowo-wschodnią pierzeją rynku i już z daleka zapowiada, że Valtice były niegdyś rezydencjonalnym miastem możnego rodu Liechtensteinów. Wnętrze kościoła, z kopiami dzieł Rubensa i oryginalnymi obrazami mistrza, należy do najcenniejszych zabytków sztuki sakralnej w regionie.
Historia kościoła
Budowę świątyni rozpoczęto w 1631 roku z inicjatywy księcia Karola Eusebiusza z Liechtensteinu, a prace trwały, z przerwami, aż do 1671 roku. Pierwotny projekt stworzył włoski architekt Giovanni Giacomo Tencalla, jednak w październiku 1638 roku zawaliło się sklepienie kopuły, co zmusiło do wprowadzenia poważnych zmian konstrukcyjnych. Dalszą realizację powierzono morawskiemu budowniczemu Ondřejowi Ernie, który dokończył budowę w formie, jaką możemy podziwiać dziś. Powstała w ten sposób świątynia należy do największych kościołów diecezji brneńskiej – jej wysokość sięga 34 metrów, co czyni ją widoczną z wielu punktów okolicznego krajobrazu, w tym z tarasu widokowego na Rajstnie. Wschodnia wieża kościoła kryje trzy dzwony, z których największy odlano już w 1446 roku i waży około tony; dwa mniejsze dodano w 1992 roku z okazji osiemsetlecia miasta. Kościół pozostaje czynną świątynią parafialną, a jego patronem jest między innymi święty Justus, patron Valtic, którego relikwie przechowywane są we wnętrzu wraz z relikwiami świętego Antoniego.
Co można zobaczyć
Ołtarz główny z kopią dzieła Rubensa
Centralnym punktem wnętrza jest ołtarz główny, na którym umieszczono kopię obrazu Petera Paula Rubensa przedstawiającego Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, natomiast nad nim zawieszono oryginalne dzieło flamandzkiego mistrza – rzadkość, która świadczy o randze i zamożności dawnych fundatorów świątyni.
Ołtarze boczne i rzeźby
W nawach bocznych znajdują się kolejne ołtarze przedstawiające sceny biblijne, między innymi pokłon Trzech Króli oraz ucieczkę Świętej Rodziny do Egiptu. Wnętrze zdobią również rzeźby czterech ewangelistów, a także wizerunki świętego Henryka i papieża Sylwestra II oraz starotestamentowych postaci Aarona i Mojżesza.
Wieża i dzwony
Wschodnia wieża kościoła, dostępna zwykle w ramach specjalnych wydarzeń, kryje historyczny zespół dzwonów, w tym najstarszy z 1446 roku. Z tarasu widokowego przy wieży, jeśli jest udostępniony zwiedzającym, rozciąga się widok na rynek i dachy starego miasta.
Jak zwiedzać?
Kościół jako czynna świątynia parafialna dostępny jest zwykle w godzinach nabożeństw oraz w wyznaczonych porach otwarcia dla turystów, głównie w sezonie letnim. W niektóre wieczory, na przykład podczas ogólnokrajowej akcji Nocy Kościołów, budynek bywa udostępniany szerzej, wraz z możliwością wejścia na wieżę. Zwiedzając wnętrze, warto zachować ciszę i szacunek dla modlących się osób, a robienie zdjęć podczas nabożeństw jest zwykle niewskazane. Ze względu na wysokość i chłód kamiennego wnętrza latem warto zabrać lekki sweter, a zimą cieplejszą kurtkę.
Jak dojechać?
Kościół stoi bezpośrednio przy rynku Valtic, w samym centrum miasteczka, w bliskim sąsiedztwie zamku i kolumny maryjnej. Dojazd samochodem prowadzi do jednego z parkingów w centrum, skąd do świątyni jest zaledwie kilka minut spacerem. Osoby korzystające z transportu publicznego mogą dojechać pociągiem do Břeclavi, a stamtąd autobusem do Valtic.
Podsumowanie – barokowa dominanta rynku
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny to nie tylko miejsce kultu, ale i świadectwo ambicji rodu Liechtensteinów, którzy chcieli, aby ich rezydencjonalne miasto posiadało świątynię godną wielkich europejskich metropolii. Monumentalna bryła, cenne dzieła sztuki i wciąż żywa funkcja parafialna sprawiają, że to miejsce warte odwiedzenia przy każdej wizycie w Valticach.
FAQ
Czy do kościoła można wejść bezpłatnie?
Tak, jako czynna świątynia parafialna kościół jest zwykle dostępny bezpłatnie w godzinach otwarcia, choć dobrowolne datki na utrzymanie zabytku są mile widziane.
Kto jest autorem obrazu na ołtarzu głównym?
Na ołtarzu znajduje się kopia dzieła Petera Paula Rubensa przedstawiającego Wniebowzięcie Maryi Panny, a nad nią zawieszono oryginalny obraz tego flamandzkiego mistrza.
Czy można wejść na wieżę kościoła?
Wejście na wieżę bywa udostępniane okazjonalnie, na przykład podczas specjalnych wydarzeń kulturalnych, dlatego warto sprawdzić aktualny kalendarz imprez przed przyjazdem.
Bibliografia
- Historia i architektura kościoła: Kudy z nudy
- Opis zabytku: Hrady.cz
- Informacje parafialne: Farnost Valtice
